Bệnh Alzheimer's

Làm sao để giúp người sa sút trí tuệ thích nghi với cuộc sống sau khi cách ly cộng đồng?

Để thực hiện lệnh cách ly cộng đồng, nhiều viện dưỡng lão đã giới hạn lượt người đến, làm giảm đáng kể các lượt viếng thăm. Nhưng khi mọi thứ dần ổn định trở lại và tỷ lệ tiêm vắc-xin được phủ rộng, nhiều người đã bắt đầu lên kế hoạch cho các chuyến thăm đoàn tụ với người thân hoặc bạn bè ở viện dưỡng lão.

Nhiều người đang băn khoăn không biết liệu tình trạng của những người thân mắc bệnh sa sút trí tuệ của họ có trở nặng hơn hay không trong đợt cách ly vừa rồi và liệu họ có nhớ được mình hay không.

Trong bài viết hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu xem cần chuẩn bị những gì trong chuyến viếng thăm đầu tiên sau cách ly và một số phương pháp giúp người bệnh thích nghi với cuộc sống bình thường mới.

Tình trạng bệnh trở nặng là điều khó tránh khỏi

Tình trạng bệnh của bệnh nhân sa sút trí tuệ có thể trở nặng hơn sau đợt cách ly cộng đồng vừa rồi, nhất là ở những người sống tại viện dưỡng lão.

Một nghiên cứu được thực hiện trong đợt cách ly cộng đồng năm 2020 chỉ ra rằng bệnh nhân suy sút trí tuệ gặp nhiều khó khăn về tư duy và xử lý tình huống trong thời gian này, khiến hành vi và tâm trạng của họ trở nên tồi tệ hơn. Một số nghiên cứu khác lại cho thấy nhiều bệnh nhân khác gặp trở ngại trong việc sinh hoạt tại nhà và tự chăm sóc bản thân.

Lý do dẫn đến hiện tượng đó là vì đợt giãn cách cộng đồng vừa qua đã khiến những người mắc bệnh sa sút trí tuệ ít có cơ hội vận động, cả thể chất lẫn tinh thần, và ít giao tiếp xã hội nên không thể duy trì liên tục các hoạt động của não bộ.

Bệnh nhân sa sút trí tuệ có thể trở nặng sau khi cách ly.

Đợt giãn cách xã hội vừa qua không chỉ cản trở việc đến thăm các viện dưỡng lão mà còn hạn chế các hoạt động tập trung đông người như tổ chức lễ hội âm nhạc ngoài trời, các chuyến thăm từ trường học và các chuyến đi dã ngoại.

Trong thời gian vừa qua, những người sống ở viện dưỡng lão (hơn phân nửa là bệnh nhân sa sút trí tuệ) đều gặp nhiều vấn đề về tinh thần và sức khoẻ.

Vì không hiểu tại sao bản thân không thể tự do di chuyển và người thân không còn viếng thăm thường xuyên như trước, nên nhiều bệnh nhân sa sút trí tuệ đã có những hành vi không tốt như trở nên kích động.

Cụ thể là ngay sau khi bắt đầu đợt cách ly cộng đồng, số lượng các đơn thuốc dùng để điều trị các bệnh liên quan đến tâm thần đã tăng đáng kể trên toàn thế giới, và đa số được dùng để kiềm chế các hành vi hung hăng và kích động của các bệnh nhân ở viện dưỡng lão.

Giải quyết khó khăn trong chuyến viếng thăm đầu tiên sau giãn cách

Nhiều gia đình sẽ thấy lo lắng về chuyến viếng thăm những người thân mắc bênh sa sút trí tuệ đầu tiên sau nhiều tháng trời giãn cách.

Họ sợ rằng tình trạng bệnh của người thân đã trở nên tồi tệ hơn trước và thâm chí còn không thể nhận ra họ.

Nhưng bạn nên cố gắng giữ bình tĩnh và xem việc viếng thăm như một cách giúp kích thích hoạt động não bộ và giao tiếp giữa người với người ở bệnh nhân kể cả khi bạn không thể kìm chế được cảm xúc của mình.

Nếu người thân không nhớ ra bạn là ai, hãy bắt đầu bằng cách giới thiệu bản thân như “Bố/mẹ ơi, con là …” và theo dõi phản ứng của họ. Trong lúc chờ đợi họ xử lý thông tin, bạn có thể tán gẫu với các bệnh nhân xung quanh. Các bệnh nhân này có thể tỏ vẻ không hứng thú mấy lúc ban đầu, nhưng từ từ sẽ trở nên cởi mở và chủ động hơn trong cuộc trò chuyện.

Trò chuyện với bệnh nhân sa sút trí tuệ.

Bạn có thể thử mời họ tham gia cuộc trò chuyện thông qua những câu hỏi bắt buộc thể hiện quan điểm như “Bác thấy thời tiết hôm nay thế nào?” hoặc “Hôm nay bác định làm gì thế ạ?”.

Bạn hãy chuẩn bị sẵn một hoạt động mà cả hai có thể cùng tham gia dựa trên sở thích của đối phương như: đi dạo ngoài vườn, đọc tin tức trên mạng hay hát theo những bài yêu thích của họ.

Nếu xung quanh quá ồn ào thì bạn có thể tìm một góc yên tĩnh để có thể trò chuyện thân mật hơn, đồng thời tránh việc bệnh nhân bị mất tập trung khi ở chỗ quá đông người.

Hãy để họ biết là bạn sẽ quay trở lại

Vì đã lâu không gặp nên người thân của bạn có thể xúc động quá mức và đặc biệt trở nên “dính người” khi bạn rời đi.

Hãy để họ biết chắc là bạn sẽ quay lại vào một dịp khác bằng cách đánh dấu ngày viếng thăm kế tiếp trên tờ lịch, trên một tấm thiệp nhỏ hay nhờ y tá săn sóc nhắc họ nhớ.

Nếu được, hãy để lại một tấm ảnh, một tấm thiệp, hay vài cành hoa với tờ ghi chú đánh dấu chuyến viếng thăm lần tới của bạn. Và tốt nhất là bạn nên viếng thăm theo một lịch trình nhất định để họ có thể tiện theo dõi.

Khi phát hiện điều gì bất thường

Các thành viên trong gia đình có thể dễ dàng phát hiện những thay đổi nhỏ nhất trong hành vi của người thân mình sau vài tháng không gặp, đặc biệt là những triệu chứng đầu tiên của bệnh sa sút trí tuệ hay tình trạng bệnh trở nặng đối với các bệnh nhân đã được chẩn đoán mắc bệnh.

Lúc này, bạn cần có một cuộc trò chuyện thân mật và chân thành với người thân của bạn.

Các thành viên trong gia đình có thể dễ dàng phát hiện những thay đổi nhỏ nhất trong hành vi của người thân mình sau vài tháng không gặp, đặc biệt là những triệu chứng đầu tiên của bệnh sa sút trí tuệ hay tình trạng bệnh trở nặng đối với các bệnh nhân đã được chẩn đoán mắc bệnh.

Có nhiều người sẽ phản ứng dữ dội hay từ chối và đổ lỗi cho tuổi tác của họ về những thay đổi trên, và rất sợ phải thừa nhận rằng họ đã mắc bệnh sa sút trí tuệ.

Bạn cần trò chuyện và thuyết phục họ thường xuyên cho đến khi họ chịu đến gặp bác sĩ để chẩn đoán bệnh thì thôi.

Xem xét đến một số liệu pháp phục hồi sức khoẻ trong lâu dài

Một số liệu pháp hồi phục có thể giúp ích đối với bệnh nhân sa sút trí tuệ. Vì thế, bạn có thể xem xét một số loại dịch vụ mà có thể người thân của bạn đang cần đến như:

Bạn có thể đưa bệnh nhân đến gặp bác sĩ tâm lý để có phác đồ điều trị khả năng ghi nhớ và tư duy; hay đến gặp các nhà trị liệu chuyên giúp đỡ bệnh nhân với các hoạt động thường ngày; hay đến gặp các chuyên gia về bài tập thể dục để rèn luyện khả năng vận động; hoặc tìm đến các nhà âm ngữ trị liệu (speech pathologist) để cải thiện khả năng giao tiếp của bệnh nhân.

Những người thân chịu trách nhiệm chăm sóc bệnh nhân có thể trao đổi thêm với các chuyên gia điều trị bệnh sa sút trí tuệ hay bác sĩ đa khoa của họ về một “Kế hoạch điều trị bệnh mãn tính” bao gồm các chương trình hồi phục sức khoẻ đã được tài trợ.

Trong trường hợp bạn không phải là người chăm sóc chính

Trong trường hợp bạn không phải là người chăm sóc chính cho bệnh nhân, hãy đảm bảo là luôn có một người khác đảm nhận công việc này thay bạn. Bạn cũng nên thử tìm hiểu cảm xúc của họ đối với công việc trên và hỗ trợ hết mức khi có thể.

Các nhân viên y tế chăm sóc cho người bệnh sa sút trí tuệ đã phải làm việc nhiều hơn bình thường trong đợt cách ly cộng đồng vừa qua.

Các nhân viên y tế chăm sóc cho người bệnh sa sút trí tuệ đã phải làm việc nhiều hơn bình thường trong đợt cách ly cộng đồng vừa qua vì hầu như các dịch vụ đều ngừng hoạt động trong khi các bệnh nhân lại cần nhiều sự hỗ trợ hơn để làm quen với đợt giãn cách.

Vì thế nên bạn cần chủ động dành nhiều thời gian với bệnh nhân hơn để các nhân viên y tế đó có thể nghỉ ngơi đôi chút, hoặc mời họ một bữa ăn và tham gia các hoạt động cộng đồng khi trở lại giai đoạn bình thường mới.

Nguồn: The Conversation.

Lưu ý:
Những nội dung đăng tải trên Watsup đều mang mục đích hỗ trợ độc giả. Vui lòng xem kỹ ngày của lần nội dung cập nhật gần nhất (nếu có)đồng thời không dùng những thông tin này để thay thế cho lời khuyên từ bác sĩ hoặc chuyên gia y tế của bạn.  

Related Posts